🔷مقاله روانشناسی🔷
آیا برنامهریزی برای ساماندهی ذهن یک امر حیاتی است؟
چرا برنامهریزی برای دوران تحصیل مثل یک قالب است؟
ذهن چگونه با داشتن برنامهی مشخص به آرامش و سپس موفقیت میرسد؟
تعریف دانشمندان از برنامهریزی چیست؟
آنچنـان کـه برخـی از دانشـمندان برجسـته جهـان برنامهریـزی درسـی را تعریـف کردهانـد، برنامهریـزی درسـی، فرآینـد تعییـن اهـداف، مقاصـد، محتـوا، روشهـا وارزشـیابی برنامههـای آموزشـی اسـت. برنامهریـزی درسـی، یـک جنبـه حیاتـی از آمـوزش اسـت کـه هـدف آن، بـرآورده کـردن نیازهـای آموزشـی دانشآمـوزان و دسـتیابی بـه نتایـج یادگیـری مطلوب اسـت. فرآینـد برنامهریـزی درسـی، بـا تجزیـه و تحلیـل نیازها و علایق دانشآمـوزان آغاز میشـود و در ادامـه، اهـداف یادگیـری متناسـب بـا آن نیازهـا شناسـایی میشـود و پـس از آن، راهبردهـای آموزشـی مناسـب بـرای کمـک بـه دانشآمـوزان در جهـت دسـتیابی بـه اهـداف یادگیـری انتخاب میشـود. راهبردهای آموزشـی ممکن اسـت شـامل: فعالیتهـای عملـی، کارگروهـی، سـخنرانی، بحـث و تبـادل نظر یا ... باشـد. و مـواد آموزشـی نیـز شـامل: کتابهـای درسـی، کتابهـای کار، کتابهـای مرجع، مـواد سـمعی و بصـری ویدئوهـا، منابـع آنالیـن، لـوازم آزمایشـگاهی و هنـری و ...اسـت. ابزارهـای ارزشـیابی نیـز جـزء ضـروری برنامهریـزی درسـی اسـت؛ زیـرا این امـکان را فراهـم میسـازد تـا بتوان پیشـرفت دانشآمـوزان را در جهت دسـتیابی به اهـداف یادگیـری ارزیابی کـرد. برخی از ابزارهای ارزشـیابی را آزمونهـا، مصاحبهها، مشـاهدات کلاسـی، تجزیـه و تحلیل کیفیت ارائـه دانشآموزان و ... تشـکیل میدهد. برنامهریـزی درسـی در کشـور بـه صـورت متمرکـز و در نهـاد آمـوزش و پـرورش و از سـوی متخصصـان ایـن حـوزه بـرای دانشآمـوزان سراسـر کشـور در نظـر گرفتـه میشـود. برنامهریـزی تحصیلـی، نیـز از سـوی مشـاوران و معلمـان و بـا هدایت آنان تدویـن میشـود و دانشآمـوزان در دوران تحصیـل خـود از آن بهـره میبرنـد. برنامه ریـزی، فرآیند تفکـر در ارتباط بـا فعالیتهای لازم برای رسـیدن به هدف مطلوب است. برنامهریزی همچنین نخستین و مهمترین فعالیت لازن برای دستیابی به نتایج مورد نظر اسـت. بسـته بـه فعالیتهـا، هر برنامه میتواند بلندمـدت، میانمدت یـا کوتاهمدت باشـد. برای مدیرانی کـه در جسـتوجوی حمایتهـای بیرونـی هسـتند، برنامهریـزی، مهمتریـن و کلیدیتریـن و آسـانترین سـند بـرای رشـد اسـت. برنامهریـزی میتوانـد نقـش مهمـی در جلوگیـری از اشـتباهات یا تشـخیص فرصتهای پنهان داشـته باشـد. برنامهریـزی همچنیـن به پیشبینی آینـده و سـاختن آینده تا حد قابـل تصوری کمک میکنـد و بـه مثابه پلی بین آنجایی که هسـتیم و آنجایی که میخواهیـم برویم، خواهدبود. برنامهریـزی تعاریـف متفاوتـی دارد و متخصصان و اندیشـمندان، نظرات ودسـتهبندیهای مختلفـی از آن را بیـان کردهانـد.
برنامهریـزی، نوعـی پدیـده عینـی اجتماعـی اسـت و خصوصیتهـای ویـژه خود را دارد؛ در عیـن حـال، یـک رویـداد منحصربهفرد نیسـت که دارای یـک آغاز و پایـان مشـخص باشـد؛ بلکـه یک فرآینـد مسـتمر و دائمـی و منعکسکننده تغییـرات و درصـدد رسـیدن به مجموعههای از اهداف مشـخص شـده اسـت. مطالعات برنامه درسـی، به شـناخت، پیشبینی، سـازماندهی و شکلدادن فعالیتهای آموزشـی و پرورشـی در حیطه یادگیری یادگیرنـدگان گفتـه میشود. برنامهریـزی درسـی در میـان عامه مردم و دانشآموزان و دانشـجویان، بیشـتر بـه معنـای تعییـن یک برنامه زمانـی برای خوانـدن دروس و کتابهای درسـی اسـت و بهطـور کلی بـا مفهوم علمـی برنامهریزی درسـی، متفاوت اسـت. تعریـف واحـدی از برنامهریـزی درسـی در میـان صاحبنظـران ایـن علـم وجـود نـدارد و هـر کـس بنا بـه تفکـرات خـود، تعریفـی از آن ارائه داده اسـت. بهطـور کلـی نگرشهـای اساسـی بـه برنامهریـزی درسـی، بـه چنـد شـاخه رشـد فرآیندهـای ذهنـی و عقلـی، منطقگرایـی علمـی، تحقق خـود، و تطابق وب ازسـازی اجتماعـی تقسـیم میشـود. مطالعـات برنامـه درسـی نیـز بـه طور سـنتی، با نظریـه و عمـل در حـوزه تعلیم و تربیـت گـره خورده اسـت.
تعاریف برنامه درسی
برنامـه درسـی، شـامل کلیـه تجربههـا، مطالعههـا، بحثهـا، فعالیتهـای گروهـی و فـردی و سـایر اعمالـی اسـت کـه فراگیـر تحـت سرپرسـتی و راهنمایی مدرسـه انجـام میدهـد. برنامـه آموزشـی نقشـهای اسـت کـه در آن فرصتهـای مناسـب یادگیـری، بـه منظـور رسـیدن بـه هدفهای کلـی و جزئی مربوط، بـرای دانشآمـوزان و مدارس در نظـر گرفته شـده اسـت.
ویلیــام پاینــار، برنامــه درســی را اینگونــه تعریــف کرده اســت:«محــل اندیشـهورزی که در آن، افـراد بـرای تعریـف خـود و جهـان کوشـش میکننـد.» ایــن کوشــش کــه پاینــار بــه آن اشــاره دارد، مربــوط بــه شــرح حــال خــود و نهادهاسـت کـه بسـیار پیچیـده اسـت و نیـز نسـلهای جدیـد کـه بـا جهانـی متغییر مواجهاند که معمولا بــه ســختی از ســوی پیشینیانشــان قابــل تصــور بوده است.
در این وبلاگ مطالب مهم مشاورهی تحصیلی، اخبار و اطلاعیههای کنکور سراسری، دربارهی بنیاد علمی و آموزشی شفیعی و استاد علیرضا شفیعی، مقالات تربیتی_تحصیلی_انگیزشی و روانشناسی، دلنوشتههای مربوط به دانشآموزان بنیاد علمی و آموزشی شفیعی و کتابهای ارزنده معرفی و ارائه خواهد شد.