🔷مقاله تربیتی🔷
آیا دوران نوجوانی برای یافتن استعداد دیر است؟
نقش فردی نوجوانان در یافتن استعدادشان چیست؟
نقش والدین در پیدا کردن استعداد فرزندانشان چیست؟
انتخاب رشته چگونه در استعداد و آیندهی افراد تاثیرگذار است؟
چگونه میشود در زمینهی یافتن استعداد در سن نوجوانی موفق عمل کرد؟

استعدادیابی نوجوانان را میتوان مهمترین اتفاقی دانست که والدین باید در این سنین برای فرزندان خود رقم بزنند تا او آیندهای مناسب و مطابق با ویژگیهای شخصیتی خود داشته باشد. دقت داشته باشید که استعدادیابی هر چقدر در سنین پایینتر انجام شود طبیعتاً بازدهی بهتری هم خواهد داشت؛ با توجه به این نکته، میتوان گفت که استعدادیابی در سنین کودکی قطعاً نتیجه بهتری خواهد داشت؛ اما نگران نباشید، ماهی را هر وقت از آب بگیرید تازه است! طبیعتاً استعدادیابی نوجوانان نسبت به جوانان و همچنین بزرگسالان نتیجه بهتری خواهد داشت.
آیا برای کشف استعداد در نوجوانی دیر است؟ افلاطون میگوید «طبیعت، در همهی ما استعدادهای مشابه نیافریده، بلکه استعدادها گوناگون است؛ برخی برای یک کار شایستهاند، برخی برای کار دیگر.» امروزه نیز با پیشرفت و توسعهی علوم انسانی بیشتر متوجه این تفاوتها شدهایم، تفاوتهایی که باعث شدهاند تا ما در انجام کاری موفق و در انجام کاری دیگر ناتوان باشیم. شخصیت و آینده فرد به نوعی در سنین نوجوانی شکل میگیرد و تجربه نشان داده که افراد به هر چیزی که در این دوره عادت کنند، به احتمال زیاد تا آخر عمر همراهشان خواهد بود و تغییر دادنشان آنها را دچار مشکلات بسیار زیادی میکند. در نتیجه نوجوان باید در این سنین کارهایی را انجام دهد که مطابق با استعدادها و علایق اوست. دوره نوجوانی هویت فرد در حال شکلگیری است، و اگر روند مناسبی داشته باشد، حتماً نتایج بسیار خوبی را در پی خواهد داشت. در واقع وقتی فرد از سنین نوجوانی شروع به آموزش دیدن در حوزههای مرتبط با استعدادها و علایق خود میکند، مسیر عصبی آنها در ذهن او ساخته شده و مهارت بالایی در آن کار کسب میکند. این مهارت در کنار استعداد ذاتی که خداوند در اختیار او قرار داده، قطعاً آینده درخشانی را برای او خواهد ساخت. علاوه بر این، نوجوانان در این سنین باید انتخاب رشته هم انجام دهند و اگر رشته اشتباهی را انتخاب کنند، مشخص نیست که چه آیندهای پیش روی آنها خواهد بود! استعدادیابی نوجوانان و جوانان معمولا در دوره دبیرستان (یعنی زمان انتخاب رشته) و سپس زمان انتخاب رشته دانشگاه مطرح میشود. با استفاده از روشهای مختلف میتوان به استعدادهای نهفته نوجوان پی برد و او را در مسیر موفقیت سوق داد. چه دختران و پسرانی که بدون هیچ زمینه فکری وارد رشتهای شده و بعدها از انتخابشان پشیمان شدهاند. برای جلوگیری از این مساله، متخصصان روشهایی را برای کشف استعداد نوجوانان، سنجش مهارتها، علایق و انتخاب مسیری متناسب با ویژگیهای فردی مشخص کردهاند. پس با کمی تامل در این دوره حساس میتوانید آیندهای روشن را برای خود و فرزندتان رقم بزنید. آینده شغلی نوجوانان را تضمین کنید! دورهی نوجوانی یکی از مهمترین دورههای زندگی هر فرد است که بسیاری از ابعاد مهم شخصیتی و زندگی در این زمان پایهگذاری میشوند. فرد کمکم از دوران کودکی پا را فراتر گذاشته و قدم به دنیایی میگذارد که با مسائل جدید و جدیتری روبهرو میشود. او کمکم به انتخابهای مهم و تاثیرگذار زندگیاش میرسد و باید تصمیمهایی بگیرد که آیندهی او در بزرگسالی را تحت تاثیر قرار میدهند.
کشور ما دسترسی همه نوجوانان به تحصیل رایگان را فراهم کرده است و اکثر کودکان و نوجوانان میتوانند مراحل تحصیلی را به راحتی پشت سر بگذارند و خود را برای زندگی آینده آماده کنند. در این میان، خانوادهها بهعنوان اولین پایگاه آموزشی نوجوانان وظیفه دارند از همان سالهای اولیه بسترهای مناسبی برای آینده شغلی فرزندان خود فراهم سازند، کودکان و نوجوانان را تشویق کنند که کشف کنند، بپرسند، درگیر شوند و با هم کار کنند و باهم بیاموزند. تمام اینها تاثیر انکار ناپذیری برای آینده شغلی آنها خواهد داشت. درصورتی که روی مهارتها و دانشافزایی تمرکز کنیم، در آینده براساس موقعیت شغلی یا اجتماعی میتوانیم درآمد بالایی کسب کنیم (به کمک مشاوره تحصیلی و مشاوره شغلی). حال اگر این سرمایهگذاری را زودتر انجام دهیم، تاثیر مثبت آن بیشتر خواهد شد.
نقش فردی خودِ نوجوانان در یافتن استعداد: آگاه باشید که خود شما نقش مهمی در این زمینه دارید. ما در این مقاله روشهای کشف استعداد را به شما ارائه میدهیم.
1_به دنبال هدایت درونی باشید. یکی از مهمترین و بهترین کارهایی که برای استعدادیابی نوجوانان انجام میشود توجه به نیروهای درونی است که فرد را به سمتوسوی خاصی هدایت میکند.
2_کودکی خود را بررسی کنید. به دوران کودکی خود برگردید. دقت کنید در آن دوران چه علایقی داشتهاید. علاقههای هر فرد در دوران کودکی میتواند هدایتگر خوبی برای کشف استعدادش باشد. به همین دلیل لازم است کمی در گذشته جستجو کنید، بیشتر در چه اموری موفق بودهاید؟ انجام چه کارهایی بیش از همه شما را به وجد میآورده است؟
3_مهارت خودآگاهیتان را بالا ببرید. یکی از مهارتهای مهم زندگی خود آگاهی است؛ خود آگاهی میتواند به شما کمک کند تا متوجه شوید در چه زمینههایی استعداد دارید. افراد خودآگاه بینش بالایی در مورد خودشان دارند، میدانند در زندگیشان چه هدفهایی دارند و با علایق و سلایق خود آشنا هستند. اگر در زمینهای احساس ضعف میکنید، مطالعه کتابهای خودیاری و مراجعه به یک روانشناس در بهبود این موضوع به شما کمک میکند.
4_معاشرت با دوستان و آشنایان را مدیریت کنید. کسانی که با شما در ارتباط هستند میتوانند به شما در تعیین استعدادهایتان کمک کنند؛ زیرا آنها شناخت کافی از شما دارند. معاشرت با کسی که دائما علایق دیگران را مسخره میکند و میخواهد شما را مطابق با سلیقه خود تغییر دهد به مرور زمان اعتماد به نفستان را کم میکند و باعث سرکوب استعدادهایتان میشود.
بهترین روش برای استعدادیابی نوجوانان توسط خانواده چیست؟ نقش والدین در کشف استعداد چیست؟ قبل از پرداختن به بهترین روش برای کشف استعداد نوجوانان، والدین باید بدانند که علایق و اشتیاق با سرگرمی فرق دارد. منظور ما از علایق، سرگرمیها نیست. منظور ما از علایق، کشف علایق و توانمندیهای حرفهای است. علاقه به زبان ساده یعنی کاری که دوست دارید انجام دهید. با وارد شدن به این مسیر، شما عمیقا متعهد خواهید شد که کار خود را به نحو احسن انجام دهید. ابتدا بهتر است به کشف فعالیتهایی که به کشف علایق کودکان و نوجوانان کمک میکند بپردازید. با انجام فعالیتهای زیر، میتوانید به فرزندتان کمک کنید تا علایق فردی خود را هر چه زودتر بشناسد و آیندهی درخشانتری برای خود رقم بزند.
1_علایق منحصر به فرد فرزندتان را بشناسید.ممکن است فرزند شما در مورد انتخاب شغل آیندهی خود، سردرگم باشد. اگرچه انتخاب شغل از سنین کم کار آسانی نیست اما پیدا کردن علایق کودک، راهی عالی برای تعیین سرنوشت و مسیر شغلی آینده او است. برای یافتن تواناییها و علایق فرزندتان، باید سعی کنید او را در برنامههای مختلف و فعالیتهای فوق برنامه ثبت نام کنید. در عین حال باید به او اجازه دهید تا در مورد آیندهی خود تصمیمگیری کند. به این ترتیب میتواند علایق خود را کشف کند و در مسیر درست قرار بگیرد. نتیجهی این کار این است که فرزند شما در دراز مدت تجربه بیشتری خواهد داشت و میتواند علایق خود را شکوفا کند.
2_به فرزندتان کمک کنید که از فعالیتهای فرهنگی لذت ببرد. شرکت در فعالیتهای فرهنگی هم میتواند به کودکان در یافتن شغل مورد علاقه خود کمک کند. استفاده از تجربیات فرهنگی در وهلهی اول به فرزند شما کمک میکند تا تشخیص دهد که از فرهنگهای مختلف لذت میبرد یا در محیطهای متمرکز بر مردم. علاوه بر این، تجربیات فرهنگی فرزند شما را در تماس با افراد مختلف و متنوع قرار میدهد که راه خوبی برای یافتن علایق محسوب میشود. فرزند شما میتواند با عضویت در گروههای فرهنگی، علایق گوناگون خود را تجربه کند و گامی مهم در جهت یافتن شغل مورد نظر خود بردارد.
3_به فرزندتان اجازهی تصمیمگیری بدهید.شاید به عنوان والدین برایتان سخت باشد که به فرزند خود اجازه دهید برحسب علایق خود برای آیندهاش تصمیم بگیرد. با این حال نوجوان شما همان کسی است که باید تصمیم بگیرد چه چیزی را دوست دارد و از چه چیزی لذت نمیبرد. بهترین راه برای انجام این کار این است که بهجای اینکه فرزند خود را مجبور به انجام فعالیت یا کاری کنید، به او اجازه دهید خودش تصمیم بگیرد در چه فعالیتهایی شرکت کند و راه خود را انتخاب نماید. شاید در ابتدا مخالف تصمیمگیریهای فرزندتان باشید یا از او ناراحت شوید اما در نهایت این فرزند شما است که متوجه میشود از راهی که انتخاب کرده است لذت میبرد یا خیر. در نهایت مطمئن باشید که فرزندتان قدردان شما خواهد بود و میتواند هدف ایدهآل و مسیر شغلی خود را تعیین کند.
4_رهبر و الگوی فرزندتان باشید.بهترین راه برای الگوبرداری و ترغیب نوجوانان به یافتن علایق خود این است که از والدین خود پیروی کنند. به عنوان مثال، به جای شرکت نکردن در هیچ یک از فعالیتهای خارج از منزل، میتوانید به باشگاهها یا سازمانهایی بپیوندید که با علایق شما مطابقت دارند. اگر بتوانید علایق خود را به فرزندانتان نشان دهید، احتمال بیشتری وجود دارد که در فعالیتهای متناسب خود شرکت کنند یا حتی به علایق شما توجه نشان دهند.
در این مقاله سعی کردیم روش های استعدادیابی در نوجوانان را با هم مرور کنیم. اگر نوجوان هستید یا نوجوانی در خانه دارد، حتما برای استعدادیابی او وقت بگذارید، چرا که آیندهی او در گرو کشف شدن استعدادهایش است.